Pałeczka zapalenia płuc

Wstęp

Pałeczka zapalenia płuc, znana również jako Klebsiella pneumoniae, jest bakterią Gram ujemną, która odgrywa istotną rolę w medycynie i mikrobiologii. Po raz pierwszy została opisana przez niemieckiego bakteriologa Friedländera w 1883 roku. Jest to organizm otoczkowy, nieprzetrwalnikujący i bezrzęskowy, który może wywoływać różnorodne zakażenia, szczególnie wśród pacjentów hospitalizowanych. W niniejszym artykule przyjrzymy się szczegółowo fizjologii, chorobotwórczości oraz problemom związanym z leczeniem infekcji wywołanych przez tę bakterię.

Fizjologia i profil biochemiczny

Klebsiella pneumoniae należy do rodziny Enterobacteriaceae i charakteryzuje się dużą zjadliwością. Bakterie te wytwarzają ureazę oraz są zdolne do fermentacji laktozy i glukozy. Ponadto potrafią wykorzystywać kwas malonowy oraz cytrynian sodu jako źródło węgla, co czyni je wszechstronnymi w różnych środowiskach. W warunkach laboratoryjnych hodowla Klebsiella pneumoniae odbywa się na agarze zwykłym, agarze z krwią oraz podłożu MacConkeya. Kolonie bakterii mają śluzowy wygląd, co ułatwia ich identyfikację, jednak dokładniejsza kwalifikacja wymaga przeprowadzenia testów biochemicznych.

Mikroskopowo pałeczki przyjmują charakterystyczny kształt podłużnych bakterii, co jest typowe dla przedstawicieli rodziny Enterobacteriaceae. Dzięki swojej otoczce, Klebsiella pneumoniae jest mniej podatna na działanie układu odpornościowego gospodarza, co przyczynia się do jej zjadliwości.

Chorobotwórczość

Klebsiella pneumoniae jest powszechnie obecna w drogach oddechowych oraz przewodzie pokarmowym ludzi, zwłaszcza tych przebywających w szpitalu. Badania wskazują, że bakteria ta występuje u około 1-6% zdrowych osób, ale u pacjentów hospitalizowanych odsetek ten wzrasta do około 20%. Jest odpowiedzialna za różnorodne zakażenia, w tym zapalenie płuc, które często objawia się gęstą plwociną podbarwioną krwią oraz lepką konsystencją. Oprócz tego Klebsiella pneumoniae może powodować zakażenia w obrębie przewodu pokarmowego, kości, stawów oraz układu moczowego. Zakażenia układu moczowego mogą prowadzić do poważnych komplikacji zdrowotnych, takich jak sepsa.

Szczególną uwagę należy zwrócić na noworodki, u których Klebsiella pneumoniae może być czynnikiem etiologicznym zapalenia opon mózgowych. Zakażenia te są szczególnie niebezpieczne i mogą prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych. Ze względu na wysoką zjadliwość tej bakterii oraz jej zdolność do wywoływania ciężkich infekcji, stanowi ona istotne zagrożenie dla zdrowia publicznego.

Leczenie i oporność na antybiotyki

W kontekście leczenia zakażeń wywołanych przez Klebsiella pneumoniae pojawiają się poważne problemy związane z opornością na antybiotyki. Bakteria ta posiada wrodzoną oporność na wiele antybiotyków z grupy penicylin z uwagi na wydzielanie penicylinazy. Co więcej, nawet penicyliny połączone z inhibitorami wykazują niezadowalającą aktywność przeciwko tym szczepom.

W Polsce około 60% szczepów Klebsiella pneumoniae produkuje enzymy β-laktamazy o szerokim spektrum substratowym (ESβL), co uniemożliwia skuteczne stosowanie cefalosporyn wszystkich generacji. Pierwsze szczepy oporne zosta

Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).