Aleksander Chodźko
2025-11-19
Wstęp
Aleksander Borejko Chodźko, herbu Kościesza, urodził się 30 sierpnia 1804 roku w Krzywiczach. Był wybitnym polskim poetą, orientalista i slawistą, który znacząco wpłynął na rozwój literatury oraz badań nad kulturą wschodnią. Jego życie i twórczość są doskonałym przykładem intelektualnego zaangażowania w badania nad literaturą oraz językami orientalnymi. Chodźko był również członkiem ważnych organizacji kulturalnych swojego czasu, takich jak Towarzystwo Filomatów i Zgromadzenie Filaretów. Zmarł 27 grudnia 1891 roku w Noisy-le-Sec we Francji, pozostawiając po sobie znaczący dorobek literacki i naukowy.
Wczesne życie i edukacja
Aleksander Chodźko był synem Jana i Klary z Korsaków. W rodzinie tej kształtowały się wartości patriotyczne oraz zainteresowanie kulturą i sztuką. W okresie szkolnym Aleksander był wychowankiem Tomasza Zana, znanego pedagoga i poety, który miał istotny wpływ na jego rozwój literacki. W latach 1820–1823 studiował na Cesarskim Uniwersytecie Wileńskim, gdzie zdobywał wiedzę z zakresu literatury oraz języków wschodnich.
Jednakże jego studia nie trwały długo, gdyż na przełomie lat 1823–1824 został uwięziony za swoje zaangażowanie w działalność Towarzystwa Filaretów, organizacji kulturalnej zrzeszającej młodych intelektualistów, która miała na celu promowanie idei narodowych oraz dążenie do reform społecznych. To doświadczenie miało duży wpływ na jego późniejsze życie i twórczość.
Badania nad literaturą wschodnią
Po wyjściu z więzienia, w 1824 roku Aleksander Chodźko udał się do Petersburga, gdzie kontynuował swoje studia dotyczące języków i literatur wschodnich. Jego zainteresowania szybko skierowały go ku badaniom nad kulturą perską. W latach 1830–1842 pracował na placówkach konsularnych Rosji w Teheranie oraz Raszcie, gdzie miał okazję zgłębić tajniki języka perskiego oraz tradycji literackich tego regionu.
Chodźko badał nie tylko język perski, ale także jego tradycje oralne oraz literaturę perską. Dzięki swoim badaniom stał się jednym z pierwszych Polaków specjalizujących się w tej dziedzinie. Jego prace przyczyniły się do popularyzacji literatury wschodniej w Polsce oraz wzbudziły zainteresowanie tym tematem wśród innych badaczy.
Kariera akademicka i literatura
W 1842 roku Aleksander Chodźko osiedlił się w Paryżu, gdzie początkowo podjął pracę we francuskim ministerstwie spraw zagranicznych. Jego kariera akademicka nabrała tempa w latach 1857–1883, kiedy to został profesorem literatur słowiańskich na Collège de France. To prestiżowe stanowisko zajmował po Adamie Mickiewiczu, co świadczyło o jego wysokiej pozycji w świecie nauki.
Chodźko był również płodnym twórcą literackim. W 1829 roku wydał swoje „Poezje”, które zawierały m.in. znaną balladę „Maliny” oraz pieśń „Stach mi pierścionek przyniósł z jarmarku”. Jego dorobek obejmował także orientalno-romantyczny poemat „Derar”. Oprócz twórczości poetyckiej publikował liczne rozprawy dotyczące filologii orientalnej i słowiańskiej zarówno w języku angielskim
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).